Πολλές γυναίκες στη μετεμμηνόπαυση περιγράφουν ένα αίσθημα φουσκώματος που δεν συνδέεται με μεγάλα γεύματα ούτε με αλλαγές στη διατροφή. Το περίεργο είναι ότι αυτό το φούσκωμα επιμένει ακόμη και όταν τρώνε λιγότερο, πιο «καθαρά» και πιο νωρίς το βράδυ. Δεν υπάρχει πάντα πόνος, ούτε εμφανής αιτία. Υπάρχει όμως μια σταθερή αίσθηση βάρους, μια δυσκολία να «ξεφουσκώσει» η κοιλιά, ένα αίσθημα ότι το σώμα «κρατάει» περισσότερο από ό,τι παλιά.
Αυτό δεν είναι ιδέα. Είναι μια πραγματική, επιστημονικά εξηγημένη αλλαγή που συμβαίνει στη μετεμμηνόπαυση και συνδέεται άμεσα με το πεπτικό σύστημα, τις ορμόνες και τον τρόπο που λειτουργεί πλέον το έντερο.
Γιατί εμφανίζεται φούσκωμα όταν τα οιστρογόνα είναι σταθερά χαμηλά;
Τα οιστρογόνα δεν επηρεάζουν μόνο τον κύκλο ή τους κολπικούς ιστούς. Έχουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των λείων μυών του εντέρου και στον ρυθμό της πέψης. Όταν τα επίπεδα πέφτουν στη μετεμμηνόπαυση:
• η κινητικότητα του εντέρου επιβραδύνεται
• τα αέρια «μένουν» περισσότερο στο έντερο
• αλλάζει ο χρόνος πέψης των υδατανθράκων
• ο οργανισμός κρατάει πιο εύκολα υγρά
• αυξάνεται η ευαισθησία του εντέρου σε συγκεκριμένες τροφές
Το αποτέλεσμα είναι ένα αίσθημα φουσκώματος που μπορεί να μην σχετίζεται καθόλου με την ποσότητα φαγητού.
Το έντερο γίνεται πιο ευαίσθητο σε τροφές που παλιά δεν ενοχλούσαν
Πολλές γυναίκες στη μετεμμηνόπαυση αναφέρουν ότι ορισμένες τροφές προκαλούν φούσκωμα «ξαφνικά», παρότι για δεκαετίες τις δεχόντουσαν άψογα. Δεν πρόκειται για αλλεργία. Πρόκειται για αλλαγή στη λειτουργία του εντέρου.
Τροφές που συχνά γίνονται πιο «βαριές» στη μετεμμηνόπαυση:
• ψωμί και αρτοσκευάσματα
• γαλακτοκομικά
• όσπρια
• κρεμμύδι, σκόρδο, λάχανο
• φρούτα με υψηλή φρουκτόζη (π.χ. μήλα, αχλάδια)
Η αλλαγή αυτή συχνά εκπλήσσει τις γυναίκες, επειδή νιώθουν ότι ξαφνικά δεν τους μπορούν να φάνε αυτές τις τροφές. Η αλήθεια είναι ότι το έντερο αλλάζει ρυθμό και λειτουργία.
Η μικροχλωρίδα του εντέρου αλλάζει στη μετεμμηνόπαυση
Η πτώση των οιστρογόνων επηρεάζει και τα «καλά» βακτήρια του εντέρου, τα οποία συμμετέχουν:
• στη διάσπαση υδατανθράκων
• στη μείωση των αερίων
• στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού
• στην ομαλή εντερική κινητικότητα
Όταν η ισορροπία τους αλλάζει, το έντερο παρουσιάζει μεγαλύτερη ευαισθησία και πιο εύκολο φούσκωμα.
Η καθυστέρηση στην κένωση του εντέρου επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το φούσκωμα
Στη μετεμμηνόπαυση παρατηρείται πιο συχνά:
• αργή κένωση
• αίσθημα «μη ολοκληρωμένης» αφόδευσης
• μεταβαλλόμενη σύσταση κοπράνων
• δυσκοιλιότητα που έρχεται και φεύγει
Αυτό οφείλεται στο ότι οι μύες του εντέρου δουλεύουν πιο αργά.
Τι μπορεί να βοηθήσει πρακτικά;
Αν και το φούσκωμα στη μετεμμηνόπαυση είναι φυσιολογικό, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί αισθητά:
• μικρότερα και συχνά γεύματα αντί για δύο μεγάλα
• 20–30 λεπτά περπάτημα καθημερινά
• καλό μάσημα φαγητού
• αύξηση των φυτικών ινών σταδιακά
• 1–2 ποτήρια νερό μόλις ξυπνήσεις για να «ξυπνήσει» το έντερο
• περιορισμός υπερ-επεξεργασμένων τροφών
• κατανάλωση ζυμωμένων τροφών (π.χ. γιαούρτι, κεφίρ, λαχανικά τουρσί μακράς ζύμωσης)
Το σημαντικό είναι ότι το φούσκωμα δεν σημαίνει ότι κάτι πάει στραβά, σημαίνει ότι το έντερο λειτουργεί πλέον με έναν νέο, πιο αργό και πιο ευαίσθητο ρυθμό.
Η ψυχολογική διάσταση του φουσκώματος που δεν συζητείται
Το φούσκωμα, ειδικά όταν επιμένει, επηρεάζει:
• την εικόνα σώματος
• την αυτοπεποίθηση
• την άνεση στα ρούχα
• την κοινωνική διάθεση
• την όρεξη για δραστηριότητες
Πολλές γυναίκες νιώθουν ότι «δεν χωράνε στο σώμα τους», χωρίς απαραίτητα να έχουν πάρει βάρος. Το σώμα αλλάζει και αυτό είναι φυσιολογικό, το ζητούμενο είναι να καταλάβεις το γιατί, ώστε να μην το παίρνεις προσωπικά!
Όταν το φούσκωμα γίνεται πιο συχνό από ό,τι θα ήθελες
Εάν το φούσκωμα:
• συνοδεύεται από πόνο
• εμφανίζεται μετά από κάθε γεύμα
• είναι τόσο έντονο που επηρεάζει τη διάθεση
• συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους
Όταν όλα αυτά είναι εμφανή, τότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως είναι μια φυσιολογική συνέπεια της μετεμμηνόπαυσης που μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά με σωστή φροντίδα.
