Από όλα τα συμπτώματα της μετεμμηνόπαυσης, το βάρος που συγκεντρώνεται στη μέση είναι ίσως το πιο ενοχλητικό και ταυτόχρονα το πιο παρεξηγημένο. Πολλές γυναίκες λένε:
«Δεν τρώω περισσότερο, αλλά η μέση μου άλλαξε.»
«Το βάρος ανεβαίνει χωρίς να κάνω κάτι διαφορετικό.»
«Δεν μπορώ να χάσω λίπος στην κοιλιά όπως παλιά.»
«Σα να μετακινείται το λίπος στο κέντρο του σώματος.»
Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Όχι επειδή «χαλάρωσε» η διατροφή ή γιατί δεν ασκείσαι αρκετά. Αλλά γιατί το σώμα αλλάζει βιολογικά τον τρόπο που κατανέμει και αποθηκεύει το λίπος μετά την εμμηνόπαυση.
Η ορμονική πραγματικότητα: το σώμα επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές του
Όταν τα οιστρογόνα πέφτουν σε σταθερά χαμηλά επίπεδα:
- αλλάζει ο μεταβολισμός
- μειώνεται η μυϊκή μάζα
- αυξάνεται η ευαισθησία στην ινσουλίνη
- το σώμα προτιμά να αποθηκεύει λίπος γύρω από τα όργανα (σπλαχνικό λίπος)
Και αυτό οδηγεί σε κεντρική παχυσαρκία, δηλαδή στη γνωστή «μέση μετά την εμμηνόπαυση». Δεν έχει να κάνει με προσπάθεια, αλλά έχει να κάνει με βιολογία.
Γιατί το σώμα επιλέγει τη μέση όχι τα πόδια ή τους γοφούς;
Τα οιστρογόνα καθορίζουν σε ποιες περιοχές θα αποθηκεύεται το λίπος.
Πριν την εμμηνόπαυση:
• οιστρογόνα → λίπος σε γοφούς και μηρούς (προστατευτικό πρότυπο)
Στη μετεμμηνόπαυση:
• χαμηλά οιστρογόνα → λίπος στη μέση και στην κοιλιά
Είναι μια φυσιολογική αλλαγή που συμβαίνει επειδή το σώμα «παύει» να έχει αναπαραγωγική προτεραιότητα και αναδιαμορφώνει την κατανομή ενέργειας.
Ο μεταβολισμός επιβραδύνεται αλλά όχι όπως νομίζεις
Δεν μειώνονται απλώς οι «καμένες» θερμίδες.
Αλλάζει ολόκληρος ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός:
- παράγει ενέργεια
- χρησιμοποιεί γλυκόζη
- αποθηκεύει λίπος
- αντιδρά μετά τα γεύματα
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ίδια ποσότητα φαγητού, διαφορετική αντίδραση.
Το σώμα «κρατάει» περισσότερη ενέργεια γιατί φοβάται την έλλειψη. Είναι μια αρχαία, φυσιολογική προστατευτική αντίδραση.
Η μυϊκή μάζα μειώνεται σταδιακά και αυτό αλλάζει τα πάντα
Από τα 45-50 και μετά, χάνεται 1-2% μυϊκής μάζας κάθε χρόνο.
Οι μύες είναι εκείνοι που καθορίζουν:
• τον μεταβολισμό ηρεμίας
• τη χρήση ενέργειας
• την καύση λίπους
Λιγότερος μυς, ισούται λιγότερες καύσεις, άρα εύκολη συσσώρευση λίπους στη μέση. Ακόμη κι αν η ζυγαριά δεν αλλάζει, η μέση αλλάζει.
Γιατί το λίπος στη μέση είναι πιο «επίμονο»;
Το λίπος της κοιλιάς:
• έχει περισσότερους υποδοχείς κορτιζόλης
• ανταποκρίνεται περισσότερο στο στρες
• επιμένει περισσότερο όταν ο ύπνος δεν είναι καλός
• επηρεάζεται έντονα από την ινσουλίνη
• μειώνεται πιο αργά σε σχέση με άλλες περιοχές
Γι’ αυτό οι γυναίκες στη μετεμμηνόπαυση βιώνουν:
• κοιλιά που φουσκώνει εύκολα
• λίπος που επανέρχεται γρήγορα
• μικρή ανταπόκριση ακόμη και σε δίαιτα
Είναι θέμα βιολογίας.
Τι βοηθά πραγματικά και τι δεν κάνει διαφορά
Δεν βοηθούν:
- αυστηρές δίαιτες
- μεγάλοι περιορισμοί
- συνεχόμενη αερόβια άσκηση
- υπερβολές στην προπόνηση
- αποτοξινώσεις και νηστείες
Αυτά κουράζουν το σώμα και αυξάνουν την κορτιζόλη, άρα περισσότερο λίπος στη μέση.
Τι βοηθαέι:
- ενδυνάμωση 2–3 φορές την εβδομάδα
- μικρά σταθερά γεύματα
- καλή πρόσληψη πρωτεΐνης
- ύπνος σταθερής ποιότητας
- μείωση ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών
- καθημερινό περπάτημα
- ήπιες αντοχές (όχι εξάντληση)
Το σώμα στη μετεμμηνόπαυση χρειάζεται σταθερότητα, όχι εξαντλητικές αλλαγές.
Η ψυχολογική πλευρά: όταν η μέση αλλάζει, αλλάζεις και εσύ
Η αλλαγή στη μέση επηρεάζει:
- την αυτοεικόνα
- την αυτοπεποίθηση
- το ντύσιμο
- την ευκολία στην κίνηση
- τη διάθεση
Πολλές γυναίκες νιώθουν ότι «το σώμα τους τις προδίδει». Αλλά στην πραγματικότητα, το σώμα προσαρμόζεται σε μια νέα φάση. Με τη σωστή προσέγγιση, αυτή η φάση μπορεί να γίνει περίοδος επανασύνδεσης όχι απογοήτευσης.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;
- αυξημένη περίμετρος μέσης με ταχύτητα
- έντονες μεταβολικές αλλαγές
- ανεξήγητη αύξηση βάρους
- ακραία κόπωση
- σημαντική αλλαγή στην όρεξη
Συνήθως όμως, η αύξηση της μέσης είναι απολύτως φυσιολογική και διαχειρίσιμη.
Το πιο σημαντικό μήνυμα: δεν αποτυγχάνεις προσαρμόζεσαι
Το σώμα κάνει αυτό που πρέπει για να σε προστατέψει. Με τις σωστές συνήθειες, η μέση σου μπορεί να επανέλθει σε ένα νέο, πιο ισορροπημένο σημείο. Δεν είναι μάχη αλλά μια συνεργασία με εσένα και το σώμα σου.
