Ένα από τα πιο παράξενα και συχνά παρεξηγημένα συμπτώματα της μετεμμηνόπαυσης είναι η ξαφνική αλλαγή στην αντοχή στη ζέστη και στο κρύο. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι:
«Δεν αντέχω τη ζέστη όπως παλιά.»
«Το καλοκαίρι με εξουθενώνει.»
«Κρυώνω πιο εύκολα χωρίς να το καταλαβαίνω.»
«Το σώμα μου δεν ρυθμίζει τη θερμοκρασία όπως πριν.»
Δεν πρόκειται μόνο για εξάψεις ή εφιδρώσεις. Είναι μια πιο βαθιά αλλαγή στη λειτουργία του κέντρου θερμορύθμισης του εγκεφάλου, που επηρεάζεται έντονα από τα χαμηλά οιστρογόνα στη μετεμμηνόπαυση. Δεν είναι ιδέα ούτε υπερευαισθησία. Είναι μια πραγματική βιολογική μεταβολή.
Ο ρόλος των οιστρογόνων στη θερμορύθμιση και τι συμβαίνει όταν πέφτουν
Τα οιστρογόνα συμμετέχουν στον έλεγχο της θερμοκρασίας μέσω του υποθαλάμου, του «θερμοστάτη» του σώματος.
Όταν τα οιστρογόνα βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα, ο εγκέφαλος:
- κρατάει τη θερμοκρασία σταθερή
- αντιδρά ομαλά στη ζέστη
- προσαρμόζεται στο κρύο
- αποτρέπει απότομες μεταβολές
Στη μετεμμηνόπαυση όμως:
- ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται λάθος τη θερμοκρασία
- η θερμορύθμιση γίνεται πιο «νευρική»
- τα αγγεία ανοίγουν και κλείνουν πιο εύκολα
- το σώμα αντιδρά πιο απότομα σε θερμικά ερεθίσματα
Το αποτέλεσμα είναι μια αίσθηση «αστάθειας» στη θερμοκρασία.
Γιατί η ζέστη γίνεται πιο κουραστική στη μετεμμηνόπαυση
Με τα χαμηλά οιστρογόνα, το σώμα:
- ανεβάζει θερμοκρασία πιο γρήγορα: Η ικανότητα ψύξης μέσω ιδρώτα και κυκλοφορίας αλλάζει.
- αφυδατώνεται πιο εύκολα: Η ισορροπία υγρών επηρεάζεται, άρα η ζέστη γίνεται πιο έντονη.
- κουράζεται πιο εύκολα στον ήλιο: Η καρδιά δουλεύει λίγο παραπάνω για να ρυθμίσει τη θερμοκρασία.
- δεν «ανακάμπτει» γρήγορα μετά την έκθεση στη ζέστη: Το σώμα χρειάζεται περισσότερο χρόνο να επανέλθει.
Πολλές γυναίκες νιώθουν πως το καλοκαίρι φέρνει:
- υπερκόπωση
- ζάλη
- πονοκέφαλο
- αίσθηση εξάντλησης
- δυσανεξία στο περπάτημα κάτω από τον ήλιο
Και αυτό επιμένει ακόμη και χωρίς εξάψεις.
Γιατί το κρύο γίνεται πιο έντονο
Το κρύο μπορεί να γίνει πιο «ενοχλητικό» επειδή:
-μειώνεται το υποδόριο λίπος: Το σώμα έχει λιγότερη «μόνωση».
-μειώνεται η κυκλοφορία στα άκρα: Με αποτέλεσμα τα χέρια και τα πόδια να κρυώνουν πιο εύκολα.
-Οι μύες χρειάζονται περισσότερο για να ζεσταθούν: Η μείωση μυϊκής μάζας επιβαρύνει τη θερμογένεση. Tα οιστρογόνα δεν προστατεύουν τη θερμοκρασιακή σταθερότητα: Το σώμα «προλαβαίνει» λιγότερο το αίσθημα ψύχους.
Γι’ αυτό πολλές γυναίκες παρατηρούν:
- κρύα χέρια
- κρύα πόδια
- ρίγη χωρίς λόγο
- δυσφορία σε κλιματιζόμενους χώρους
- δυσανεξία σε ξαφνικές αλλαγές θερμοκρασίας
Η ασταθής θερμορύθμιση και το νευρικό σύστημα
Το χαμηλό οιστρογόνο κάνει το νευρικό σύστημα:
- πιο αντιδραστικό
- πιο ευαίσθητο στις αλλαγές
- πιο επιρρεπές σε απότομες μεταβολές
Αυτό δημιουργεί κάτι σαν «μικροεξάψεις» ή «μικρορίγη» που δεν μοιάζουν με τα κλασικά συμπτώματα, αλλά είναι καθαρά θερμορυθμιστικά.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις το σώμα να σταθεροποιήσει την θερμοκρασία
Δεν χρειάζονται υπερβολές χρειάζεται συνέπεια.
1. Ελαφριά ρούχα σε στρώσεις
Έτσι προσαρμόζεσαι άμεσα στις αλλαγές.
2. Σωστή ενυδάτωση κάθε 2-3 ώρες
Η ενυδάτωση βοηθά και τη θερμορύθμιση και την κυκλοφορία.
3. Καθημερινό περπάτημα
Βοηθά το κυκλοφορικό σύστημα να αντιδρά πιο αποτελεσματικά.
4. Αποφυγή απότομων αλλαγών θερμοκρασίας
Κλιματισμός, παγωμένα δωμάτια, έντονη ζέστη, προκαλούν αντιδράσεις.
5. Ήπια άσκηση
Βοηθά τους μύες να επαναφέρουν φυσικά τη θερμογένεση.
6. Ύπνος σε δροσερό περιβάλλον
Η σταθερή θερμοκρασία νύχτας ρυθμίζει όλο το σύστημα.
Πότε απαιτείται ιατρική αξιολόγηση;
- έντονοι παλμοί με αλλαγές θερμοκρασίας
- επεισόδια ζάλης
- λιποθυμικές τάσεις
- θερμοκρασία που δεν πέφτει εύκολα
- συμπτώματα που επιμένουν καθημερινά
Πολύ συχνά όμως, η μεταβολή της θερμοαντοχής είναι απόλυτα φυσιολογική.
Το καλό νέο;
Η θερμορύθμιση στη μετεμμηνόπαυση προσαρμόζεται. Με τη σωστή φροντίδα, το σώμα ξαναβρίσκει έναν νέο, σταθερότερο «ρυθμό». Έτσι όταν γνωρίζεις γιατί συμβαίνει, δεν σε τρομάζει πια!